Регионалдык экономикалык уюмдар жана көпчүлүк исламий өлкөлөрдүн бул уюмдарга мүчө эместиги

2491
2

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

Регионалдык экономикалык уюмдар жана көпчүлүк исламий өлкөлөрдүн бул уюмдарга мүчө эместиги

 Устаз Абу Хамза Хутваний

Дүйнөдө материализм, товар жана кызматтарга карата чексиз муктаждык өкүм сүрүп жатканда мамлекеттер базарларды, түрдүү товар жана кызматтардын ыңгайлуу агымын издеп жатышат. Бажы жана салык төлөмдөрү бекер кылынган базарларды издеп, чет элдик валюталарды жана туруктуу валюталарды тартууга умтулууда. Дүйнө ушундай абалда турганда, бир региондо жайгашкан мамлекеттер ушул максаттарга жетүү үчүн экономикалык уюм менен кызматташууга урунууда. Экономикалык интеграцияга жетүү үчүн сооданы жеңилдетүүчү бир нече жолдор бар. Муну менен белгилүү бир даражадагы экономикалык кубатка жетишүү мүмкүн болот. Бирок, мамлекет ушул уюмдарга мүчө болбой туруп буга жетише албайт.

Бүгүнкү күндө дүйнөдө ушул талаптарга жетүүгө аракет кылып жаткан ондон ашык соода жана экономикалык уюмдар бар. Алардын айрымдары ушул уюмдарга байланыштуу мамлекеттердин экономикалык деңгээлин көтөрүү аркылуу реалдуу ийгигикке жетишишти. Алардын айрымдары болсо, белгилүү бир себептерге ылайык максатына жете алышпады. Ал максаттарды айтып өтөбүз.

Бүгүнкү күндө дүйнөдө регионалдык экономикалык уюмдарды онго чектесе болот. Алардын ийгиликке жетишкендери бешөө:

1 – Европа Союзу. Бүгүн бул Союздун курамында 27 мамлекет бар, алардын 19у Шенген аймагына мүчө жана бир валюта-еврону колдонушат. Шенген аймагына сырттан кирген мусапырлардын бардыгы бир виза менен жүрөт, адам жана товарлар эч кандай тоскоолдуксуз эркин жана бүтүндөй ыңгайлуу абалда аймак ичинде аракеттенет.

Европа Союзу өткөн кылымдын элүүнчү жылдары Франция, Германия, Италия, Голландия, Бельгия жана Люксембургдан турган жети мамлекет пайдубалын коюшту. Ошондо алгач көмүр жана темир базарлары бирикти. Кийин бул базар бардык товарлар үчүн жалпы Европа базарына айланды. Кийин базарга Испания, Португалия, Ирландия жана Британия сыяктуу Батыш Европадагы калган мамлекеттер кирди. Кийин Венгрия, Польша, Болгария, Румыния, Чехия жана Словакия сыяктуу Чыгыш Европа мамлекеттеринин кириши менен базар дагы да кеңейди жана дагы эле кеңейип жатат.

Маастрихт конвенциясы түзүлгөндөн кийин 1992-жылы базар Европа Союзуна айланды жана ал себептүү Европа калкы 500 миллиондон ашык болгон дүйнөдөгү эң чоң базарга ээ болду.

Европа Союзу түрдүү улуттар жана түрдүү тилдер проблемасын жеңүүгө жетишти, натыйжада, бүгүнкү күндө Союздун алкагында европалыктар сүйлөшкөн жыйырма төрт расмий тил таанылды.

Союз мүчө мамлекеттердин соода жана экономикалык абалын өнүктүрүү менен эле чектелбеди, федералдык саясий жактарына чоң мүмкүнчүлүк берди. Бул үчүн ал мамлекеттердин тышкы саясатынын биримдигин көзөмөлдөгөн башкы комиссия түзүлдү. О.э. мүчөлөр тарабынан шайланган бир парламент, федералдык соттор түзүлдү жана ушул соттор аркылуу мүчө мамлекеттердин бардыгы баш ийиши мажбурий болгон мыйзамдар иштелип чыкты.

Бирок, ушул саясий жана укуктук жактар Союздун Франция, Германия жана Британия сыяктуу ири мүчөлөрү ортосунда кээ бир тоскоолдук жана жаңжалдарды келтирип чыгарды жана бул мамлекеттер Союздан саясий көз карандысыз болууну каалашты, өз кезегинде, бул Британиянын Союздан чыгышына о.э. Франция, Германия, Италия жана Испания мамлекеттери ортосундагы проблемалар жана жаңжалдар пайда болушуна себеп болду.

2 – NAFTA (Түндүк Америка эркин соода аймагы). Бул үч мамлекет: АКШ, Канада жана Мексика ортосундагы эркин соода жүргүзүү келишими. 1993-жылы түзүлгөн NAFTA калкынын саны 450 миллиондон ашык, үч мамлекет ортосунда эч кандай тоскоолдуксуз эркин соода жүргүзүлөт. Бирок, Европа Союзунан айырмаланып, NAFTAда саясий жагдайга орун жок. Европа Союзунун үстөмдүгүнө себеп да ушул болсо керек.

3 – ASEAN (Түштүк-Чыгыш Азия мамлекеттери уюму). Уюм он мамлекеттен т.а. Индонезия, Малайзия, Бруней, Таиланд, Сингапур, Вьетнам, Лаос, Камбоджа, Филиппин жана Мьянмадан түзүлгөн. Ал 1976-жылы түзүлгөндүгүн этибарга алганда эң байыркы экономикалык уюм о.э. ушул мамлекеттердин нукура соода жана жемиштүү уюму болуп эсептелет. Ал эбак эле өзүнүн экономикалык даражасын секирип көтөрүп, өнүгүп келе жаткан мамлекеттердин катарына кошулду.

4 – МЕРКОСУР. Бул Латын Америкасындагы мамлекеттердин экономикалык уюму болуп, уюм он мамлекетти өз ичине алат. Алар: Бразилия, Аргентина, Уругвай, Парагвай, Чили, Перу, Боливия, Колумбия, Венесуэла жана Эквадор. 1991-жылы түзүлгөн бул уюм дүйнөдө эң тез өнүккөн уюм болуп эсептелет.

5 – Ариком. Бул уюм Кариб деңизинин регионундагы мамлекеттер үчүн жалпы базар болуп, 12 мамлекетти өз ичине алат. Бул мамлекеттер: Гаити, Ямайка, Гренада, Суринам сыяктуу өнүгүп келе жаткан мамлекеттер жана башка кичине мамлекеттер. Уюм ушул мамлекеттерге өз экономикаларын жакшыртууга алар кичине мамлекеттер болгону үчүн салыштырмалуу түрдө жардам берди. Бирок, алардын ушул уюмдун ичинде болушу, башка кичине мамлекеттерде болгондой, жакырчылыктын күчөшүнөн жана жумушсуздуктун кеңири жайылышынан белгилүү бир даражада кутулууларына жардам берди.

Ийгиликсиз же алсыз экономикалык уюмдар:

1 – Евразия экономикалык союзу. 2014-жылы түзүлгөн. Россия, Белорусия, Казахстан, Армения жана Кыргызстан мамлекеттерин өз ичине алган бул уюмдун ийгиликсиздигине Россиянын гегемондук кылышы жана калган мамлекеттер Россияга дээрлик малай болушканы себеп.

2 – Ар тараптуу регионалдык экономикалык кызматташтык. Анын түзүлүшү 2020-жылы жарыяланып, мүчөлөрү 15 мамлекеттен турат. Алардан ону ASEAN уюмунан жана калган бешөөсү Кытай, Япония, Австралия, Жаңы Зеландия жана Түштүк Кореядан турат. Бул уюмдун ийгиликсиздигине себеп анда чоң жана өнүккөн мамлекеттердин болгону о.э. алардын кызыкчылыктары жана саясий долбоорлорунун карама-каршылыгы. Мисалы, Кытай өзүнүн күчтүү экономикасы менен уюмга өкүмдар болууга урунат. Бирок, бир тараптан Кытай, экинчи тараптан Япония, Австралия, Жаңы Зеландия жана Түштүк Корея ортосундагы атаандаштык уюмдун ийгиликсиздигине себеп болду.

3 – Батыш Африка мамлекеттеринин ECOWAS уюму. Бул уюм 1975-жылдын башында жалпы базар болуп кызмат кылды. Ал башында Британияга көз каранды Нигерия, Гвинея, Гама, Гамбия жана Сьерра-Леоне сыяктуу алты мамлекет менен жакшы иштерди жасады жана салыштырмалуу ийгиликке жетишти. Кийин Франция бул уюмга Мали, Сенегал жана башка ага көз каранды мамлекеттерди киргизди. Уюмга мүчө мамлекеттер он бешке жетип, баарынын калкынын саны 350 миллионду түздү. Кийин Франция иш жүзүндөгү британия эко валютасы жанына ага көз каранды Африка франкын уюмга киргизүүгө урунду. Акыбетте, эки топ ортосунда чыр-чатак чыкты жана сасий жак үстөм келип, уюм ийгиликсиз саясий уюмга айланды о.э. соода, экономика жагынан алсыз абалга келди.

4 – EAC (Чыгыш Африка уюму). Бул 2010-жылы түзүлгөн заманбап жалпы базар болуп, Чыгыш Африканын жети мамлекетинен түзүлгөн. Алар: Кения, Танзания, Уганда, Бурунди, Руанда, Конго жана Түштүк Судан. Бул уюмдун ийгиликсиздигине Конго жана Түштүк Судандагы жарандык согуш жана экономикаларынын бири-бирине шайкеш эместиги себеп болду көрүнөт.

5 – SADC (Түштүк Африка өнүктүрүү уюму). Бул уюм 1992-жылы Ангола, Ботсвана, Малави, Мозамбик, Танзания, Замбия, Зимбабве, Лесота жана Эстватини сыяктуу тогуз мамлекеттен түзүлгөн. Бул мамлекттердин кээ бирөөлөрү башка бир мамлекеттер ичинде изоляцияда калган. Уюм ушул мамлекеттердин экономикалык абалын көтөрө албады жана аларды өтө жакырчылыктан куткара албады.

Дүйнөдөгү ушул регионалдык экономикалык уюмдардын негизгилери мына ушулар. Бул сыятуу уюмдарда исламий өлкөлөрдүн көпчүлүгү, мисалы, араб мамлекеттери, Пакистан, Бангладеш, Түркия жана Иран сыяктуулар жок, алар өздөрүнчө бирер уюм түзө алышпаган жана бул нерсе алардын күч-кубаты алсырашына жана башка мамлекетке көз каранды болушуна алып келген.

 Роя гезити, №426, 2022-жыл, 18-январь.

2 COMMENTS

  1. This makes side effects rather more severe if you use them
    without a prescription. Medical Doctors prescribe corticosteroids much more usually than anabolic steroids.
    You may need them to treat circumstances similar to asthma, eczema, muscle and joint circumstances,
    lupus, or multiple sclerosis. They’re synthetic (human-made) drugs which are just like cortisol, a hormone
    your physique naturally produces. Corticosteroids have a similar anti-inflammatory impact
    all through your physique, however in a method your
    supplier can change and modify to go properly with your wants.
    When individuals speak about steroids, they’re more often than not talking about anabolic androgenic steroids
    (AAS) – the stuff you must take exogenously – you
    both inject or take as an oral tablet.
    Utilizing synthetic steroids without a medical prescription is often illegal and unethical in lots of sports.
    Violating these guidelines can lead to disqualification, fines,
    and injury to an individual’s status. Whereas injectables are generally safer for internal organs than orals, they
    come with their own risks — together with the potential for an infection, abscess formation, and user error
    if not administered properly.
    Steroids have awful unwanted effects and usually are
    not protected, nevertheless, Testosterone
    replacement remedy is basically secure. TRT then again will have a glance at your medical history, your
    current Testosterone levels, and the way much of the naturally produced Testosterone converts into Free Testosterone earlier than deciding on a dose.
    They will want to hold you in the regular vary of 300 ng/dl –
    a thousand ng/dl.
    The purpose why this is more generally experienced when injecting trenbolone is as a
    outcome of it’s an irritant to the lungs, just like how cayenne pepper is an irritant to the skin. Injectable
    steroids are administered deep into the muscle, generally
    recognized as intramuscular injections. Orals are additionally hepatotoxic,
    that means they will stress the liver, as indicated by ALT and AST liver enzymes shooting up (1).
    Some bodybuilders aren’t overly apprehensive about
    this facet impact, contemplating the liver usually repairs itself post-cycle
    and has highly effective self-healing properties.

    We find many novices are reluctant to make
    the most of injectable steroids because of a worry of needles,
    injecting incorrectly, or just being inconvenient. Masteron won’t have an amazing amount of side effects,
    however some individuals have reported hair loss to be distinguished whilst
    on Masteron. HGH does have unwanted effects, corresponding to
    decreased insulin sensitivity, water retention, and maybe
    carpal tunnel syndrome.
    These for much longer advanced cycles that stack multiple steroids are advanced cycles.

    Females who develop virilization are all the time suggested to
    cease use instantly so those results can subside and disappear.

    Feminine steroid users will largely be limited to only
    certain steroid compounds, will use them at much decrease doses, and can restrict the size of cycles to minimize the development of virilizing results.
    This catabolic hormone WILL trigger you to
    lose muscle until you include an anabolic compound within the cycle.
    However when you still intend to use it alone and don’t mind a little bit of muscle loss
    and fats, beginning on the lowest pill dose of 25mcg daily is the way to go.
    If you respond properly, the option to extend to 50mcg
    could be considered, and benefits will undoubtedly enhance –
    as will possible side effects. Nevertheless, if females are willing to inject, Equipoise can ship beautiful, regular
    positive aspects in lean muscle over an extended cycle at low doses.

    This can lead to similar benefits, such as increased muscle mass, improved sexual function, and a
    range of other positive results. Nevertheless, the doses, legality,
    and meant functions of these therapies differ
    considerably. In conclusion, while steroids and testosterone
    are associated, they have distinct attributes
    and purposes. Steroids are synthetic substances that mimic the results of testosterone,
    primarily used for performance enhancement.
    For example, testosterone cypionate has been researched in knee
    harm sufferers, and was proven to assist the volunteers retain muscle mass and strength in the affected
    limb. Finally, administration resulted in faster rehabilitation and recovery of normal function [28].

    Oxandrolone (Anavar) has been reported to speed up
    restoration in burn sufferers, though the steroid did not scale back general mortality [29].
    Anabolic steroids can dramatically enhance physical efficiency, increase muscle mass, and burn body fats [6, 8, 9].

    Yet, they’re also linked to critical adverse reactions, which include short-term and long-term bodily unwanted effects.

    Notably, the ventral prostate of the rat became the model organ for androgenic activity within the
    renowned Hershberger androgen bioassay, which
    was developed in 1953 (82). Whereas a severely flawed approach, the bioassay remains in use
    today, to some extent, within the quest for selective androgen receptor modulators (SARMs)
    (83, 84). Corticosteroids, however, aid in suppressing
    an overactive immune system and cut back inflammation and swelling.
    For instance, cortisone is a synthetic version of cortisol and is used for sufferers suffering from arthritis to help in reducing
    irritation attributable to the condition. I went
    along with what I was being informed to do, even though I’d had great success at a
    barely heavier weight and better physique fats proportion and became much leaner
    than ever before. It seemed like a profitable change at
    first, however I didn’t have nearly the outcomes I’d had earlier than. And That I
    believe changing into leaner than my physique naturally wished to be
    was what caused my ACL to tear.
    Analysis peptides are shaped from amino acids chained together by peptide bonds.
    This results in the formation of advanced molecular constructions with properties based on unique amino acid sequences.
    That’s as a result of the excessive levels of AAS in your bloodstream send unfavorable
    suggestions to your endocrine glands and your testes cease producing
    endogenous T. Testosterone may be classified as a steroid, but the time period “steroid” does not essentially mean illegal or unsafe.

    Anabolic steroids are also unlawful and unregulated products, often bought on the black market and imported from nations like India or China.
    Is there a big enough distinction between the three in terms
    of treating diseases?

    References:

    PedsElite

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here